1. Quản lý ngành hàng là gì?

Quản lý ngành hàng (Category Manager) là người đứng đầu, có trách nhiệm quản lý và điều hành các hoạt động kinh doanh, mua bán hàng hóa trong một ngành hàng cụ thể. Đây là người chịu trách nhiệm phân tích xu hướng của ngành và người tiêu dùng, phát triển các chiến lược dài hạn cho danh mục sản phẩm và quản lý mối quan hệ với các nhà cung cấp. Họ tối đa hóa sự hấp dẫn của người tiêu dùng thông qua việc định giá, khuyến mãi và quản lý phạm vi sản phẩm. Giao tiếp hiệu quả và hiểu biết sâu sắc về các nguyên tắc tiếp thị và bán hàng là điều cần thiết. Trong lĩnh vực này cơ hội việc làm với các công việc liên quan như Quản lý Cửa hàng, Cửa hàng trưởng...cũng rất đa dạng. 

2. Mức lương và mô tả công việc của Quản lý ngành hàng hiện nay

Mức lương của Quản lý ngành hàng hiện nay

Mức lương Nhân viên bán hàng

Nhân viên bán hàng là vị trí đầu tiên bạn có thể đảm nhiệm khi bước vào một công ty. Mức lương cho vị trí này thường dao động từ 08 - 12 triệu đồng/tháng. Vị trí này là một vị trí doanh thu nên mức lương có thể cao hơn nếu bạn đạt đủ KPI.

Mức lương Chuyên viên bán hàng

Sau một vài năm ở vị trí nhân viên bán hàng, khi đã có đủ kinh nghiệm và khách hàng thân quen, bạn sẽ được thăng chức lên chuyên viên bán hàng, phụ trách các khu vục quan trọng hơn và đòi hỏi sự chuyên nghiệp cao hơn. Mức lương cho vị trí này rơi vào khoảng 12 - 25 triệu đồng/tháng. 

Mức lương Quản lý ngành hàng

Một khi đã có đủ kinh nghiệm cộng thêm việc có trình độ chuyên môn cao, bạn sẽ được cất nhắc lên vị trí Quản lý ngành hàng. Đây là vị trí cần có vốn hiểu biết sâu rộng về lĩnh vực hàng hóa cũng như tỉ mỉ trong công tác kiểm tra, biết quản lý nhân sự. Mức lương Quản lý ngành hàng từ 25 - 35 triệu đồng/tháng. 

Mức lương Giám đốc kinh doanh

Đây được xem là vị trí cao nhất cho công việc ngành hàng, đòi hỏi rất nhiều kinh nghiệm, khả năng quản lý cùng các mối quan hệ với đối tác, các doanh nghiệp. Vị trí càng cao thì trách nghiệm cũng càng lớn. Mức lương cho vị trí này dao động từ 35 - 50 triệu đồng/tháng. 

Mô tả công việc của Quản lý ngành hàng 

Xây dựng các chiến lược hành động 

Người quản lý ngành hàng có những  phân tích dữ liệu và hiểu biết sâu sắc để xác định xu hướng của ngành và người tiêu dùng, đưa ra chiến lược dài hạn cho danh mục sản phẩm, phát triển chiến lược rút lui cho những sản phẩm không thành công, thúc đẩy mối quan hệ với nhà cung cấp, xác định định vị sản phẩm, cộng tác với nhóm tiếp thị và dự báo nhu cầu sản phẩm. Họ chịu trách nhiệm quản lý tổng thể và lợi nhuận của một loại sản phẩm cụ thể trong công ty.

Đảm bảo chỉ tiêu bán hàng

Nhiệm vụ tiếp theo của quản lý khu vực là đảm bảo các mục tiêu tài chính, trong đó quản lý kinh doanh khu vực cần đảm bảo các yêu cầu dự báo về doanh thu, lợi nhuận, ngân sách, kế hoạch chi tiêu, v.v.

Mở rộng phạm vi bán và đề xuất thêm các sản phẩm mới

Phát triển, mở rộng thị phần cho doanh nghiệp là nhiệm vụ tiếp theo mà quản lý ngành hàng cần đảm nhận. quản lý khu vực cần xây dựng và duy trì các mối quan hệ với nhóm khách hàng tiềm năng của doanh nghiệp. Quản lý khu vực tiến hàng khảo sát nhu cầu của khách hàng và lập kế hoạch các sản phẩm cũ để đáp ứng nhu cầu hiện tại của khách hàng. Đồng thời, quản lý khu vực cũng cần theo dõi chặt chẽ đối thủ cạnh tranh trong từng hoạt động.

3. Tầm quan trọng của quản lý ngành hàng trong bối cảnh mới hiện nay

Hiện nay bán lẻ là một “sàn đấu” cạnh tranh khốc liệt cùng với sự ra đời, phát triển nhiều kênh bán hàng và mô hình khác nhau. Có rất nhiều thay đổi mà nhà bán lẻ phải ứng biến linh hoạt thì mới tồn tại và phát triển được.

Ngành bán lẻ ngày càng đối mặt với nhiều thách thức khi sự đòi hỏi, yêu cầu của nhà bán lẻ lẫn người mua ngày một nhiều hơn. Nhà bán lẻ phải chịu áp lực trước rất nhiều thông tin phải xử lý về khách hàng mục tiêu, hành vi mua sắm. Thêm vào đó là sự tồn tại của dữ liệu lớn (big data), sự phát triển của công nghệ, sự xuất hiện của nhiều đối thủ trong nước lẫn quốc tế. Không chỉ vậy, lòng trung thành của người mua cũng dần trở nên mong manh bởi nhiều sự lựa chọn, cửa hàng và kênh mua sắm khác nhau. Vậy làm sao mà nhà bán lẻ có thể thu hút được người mua trước muôn vàn thách thức?

Lúc này, nhà cung cấp, nhà bán lẻ phải có những kỹ năng để tạo ra những danh mục sản phẩm tối ưu nhất, ưu tiên những hàng hoá bán chạy, loại bỏ dần những sản phẩm không mang lại doanh số, trưng bày hàng hoá tốt nhất, xây dựng chiến lược về giá, khuyến mại hợp lý, quản lý tồn kho hiệu quả. Những kiến thức về quản lý ngành hàng sẽ giúp nhà cung cấp, nhà bán lẻ có được những quyết định kinh doanh đúng đắn dựa trên dữ liệu để kinh doanh hiệu quả hơn, đạt được mục tiêu tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận.

4. Làm thế nào để trở thành quản lý ngành hàng?

Để trở thành quản lý ngành hàng, bạn cần trang bị cho mình những kiến thức chuyên sâu và kỹ năng cần thiết từ các ngành học phù hợp. Dưới đây là các ngành học quan trọng giúp bạn đạt được mục tiêu này:

Quản trị kinh doanh

Ngành Quản trị kinh doanh cung cấp kiến thức về quản lý chiến lược, tài chính, marketing và quản lý nhân sự. Bạn sẽ học cách lãnh đạo, tổ chức và tối ưu hóa hoạt động tại các khu vực mà mình phụ trách, đồng thời phát triển các kỹ năng quản lý hiệu quả.

Marketing

Ngành Marketing giúp bạn nắm bắt được các yếu tố quan trọng trong việc nghiên cứu thị trường và phân tích hành vi khách hàng. Kiến thức này giúp bạn xây dựng chiến lược tiếp thị phù hợp với đặc thù từng khu vực và tăng trưởng hiệu quả doanh thu.

Kinh tế

Kinh tế là một ngành học không thể thiếu, giúp bạn hiểu rõ về các yếu tố tài chính và phân tích xu hướng thị trường. Kiến thức này giúp bạn đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu kinh tế vĩ mô, dự báo và điều chỉnh chiến lược cho từng khu vực phù hợp.

Bên cạnh các ngành học, bạn cũng có thể tham gia các khóa chứng chỉ chuyên môn để nâng cao cơ hội thăng tiến. Dưới đây là một số chứng chỉ hữu ích:

• Chứng chỉ quản lý doanh nghiệp: Trang bị cho bạn kiến thức về vận hành và phát triển tổ chức trong môi trường kinh doanh.
• Chứng chỉ marketing: Cung cấp các kỹ năng về xây dựng chiến lược marketing hiệu quả cho từng khu vực.
• Chứng chỉ phân tích dữ liệu: Giúp bạn nắm vững các công cụ phân tích dữ liệu để đưa ra quyết định chính xác trong công việc.

Một số trường đào tạo các ngành này bao gồm Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Ngoại thương, Đại học Thương mại, Học viện Bưu chính Viễn thông, Đại học Kinh tế (ĐHQGHN). Những trường này không chỉ cung cấp chương trình học chất lượng, mà còn có môi trường học tập năng động, giúp bạn phát triển kỹ năng và kiến thức cần thiết để trở thành một nhà quản lý khu vực thành công.

5. Quy trình quản trị ngành hàng chuẩn nhất

Định nghĩa ngành hàng – Category Definition

Để quản trị ngành hàng, trước tiên, chúng ta phải biết cụ thể ngành hàng là gì, gồm những loại sản phẩm nào; nếu không có định nghĩa cụ thể, chúng ta sẽ không biết mình phải quản trị những sản phẩm nào, hoặc quản trị những sản phẩm không liên quan & bỏ sót những sản phẩm liên quan. Do đó, bạn cần mô tả cụ thể ngành hàng, ngành hàng gồm những sản phẩm nào, KHÔNG gồm những sản phẩm nào – việc phân loại sản phẩm này phải cân nhắc quan điểm từ cả 3 bên: Shopper, Nhà bán lẻ & Nhà cung ứng; trong đó, quan điểm của Shopper là quan trọng nhất.

Ví dụ: Ngành hàng nước rửa chén bao gồm mọi sản phẩm có chứa chất tẩy rửa dùng để rửa chén bằng tay; bao gồm mọi sản phẩm được mô tả hay nhận biết là chất tẩy rửa dùng cho gia đình chuyên để rửa chén bằng tay; KHÔNG gồm các chất dạng viên, bột, chất giặt quần áo, xà bông… không chuyên để rửa chén.

Xác định tầm quan trọng ngành hàng – Category Role

Nhà bán lẻ không thể đẩy mạnh cùng lúc mọi ngành hàng; vì thế họ phải lập thứ tự ưu tiên để phân bổ nguồn lực. Tầm quan trọng của ngành hàng sẽ định hình nên chiến lược & chiến thuật ngành hàng. Khi đánh giá tầm quan trọng ngành hàng, nhà bán lẻ sẽ cân nhắc các tiêu chí về Shopper và các tiêu chí về chính nhà bán lẻ:

• Shopper: mức chi tiêu cho ngành hàng; độ xâm nhập – Penetration; tần suất mua hàng – Frequency.
• Nhà bán lẻ: định vị; mức độ cạnh tranh; lợi thế cạnh tranh; độ lớn thị trường; thị phần.

Đánh giá ngành hàng và xác định mục tiêu ngành hàng 

Thông thường, nhà bán lẻ sẽ đánh giá ngành hàng theo định kỳ với các KPI về doanh thu, lợi nhuận, thị phần… trong hiện tại lẫn xu hướng tương lai. Dựa vào kết quả đánh giá đó, nhà bán lẻ sẽ định ra mục tiêu doanh thu, lợi nhuận, thị phần… sắp tơí.

Xây dựng chiến lược ngành hàng – Category Strategy

Để đạt mục tiêu, nhà bán lẻ cần lựa chọn chiến lược phù hợp; các chiến lược này đã được nghiên cứu & áp dụng rộng rãi, sau đây là ví dụ một vài chiến lược trong số đó:

• Đẩy mạnh hoạt động mua bán – Transaction Building: chiến lược này nhằm thúc đẩy Sales 1 cách nhanh chóng, mục tiêu là kích thích Shopper mua nhiều hơn trong 1 lượt mua sắm; chiến lược này thường được triển khai thông qua các yếu tố như bao bì bắt mắt, giảm giá & Promotion.
• Tạo tiền mặt – Cash Generating: chiến lược này giúp tăng lượng tiền mặt, cân bằng dòng tiền; nhà bán lẻ sẽ tập trung đẩy mạnh các ngành hàng có doanh thu & doanh số cao.
• Tạo lợi nhuận – Profit Generating: chiến lược này giúp tăng lợi nhuận, nhà bán lẻ sẽ tập trung đẩy mạnh các ngành hàng có tỉ suất lợi nhuận cao.

Xác định chiến thuật ngành hàng – Category Tactics

Đây là các phương thức khá quen thuộc để thực thi các chiến lược ở trên, như:

• Giảm giá
• Hoạt động Promotion
• Tăng độ xâm nhập – Penetration
• Kết hợp sản phẩm – Product Assortment

Triển khai – Implementation & 8. Đánh giá kết quả – Review

Việc triển khai có thể xem là bước quan trọng nhất, quyết định toàn bộ quy trình quản trị ngành hàng, bởi nó trực tiếp mang lại kết quả sau cùng. Hiện nay, do tính phức tạp của các ngành hàng cũng như xu hướng áp dụng công nghệ vào kinh doanh, hầu hết các nhà bán lẻ đều sử dụng các hệ thống phần mềm giúp theo dõi tiến độ và kết quả triển khai. Thông thường, để tiến hành quy trình 8 bước trên – không kể bước triển khai, 1 nhà bán lẻ cần:

• 16 – 24 tuần.
• Đội ngũ gồm nhiều nhân viên thuộc nhiều chức năng.
• Ít nhất 60-100 biểu mẫu dữ liệu.
• Có thể cần cả các chuyên gia tư vấn bên ngoài.

Đọc thêm:

Tuyển dụng Quản lý ngành hàng lương cao

Việc làm Giám sát bán hàng với mức lương hấp dẫn

Việc làm Nhân viên tư vấn bán hàng tuyển dụng